Çocuklukta iletişim rehberi

Bir basamağa ulaşılmaması, çocuğunuzun gelişim taramasından geçirilmesi gerektiğini gösterir; tek başına bir tanı anlamına gelmez.^[1]

Bilinen bir tıbbi nedeni olmayan dil bozukluğu için uluslararası ve çok disiplinli bir uzman paneli “Gelişimsel Dil Bozukluğu” (GDB) terimi üzerinde uzlaşmıştır. GDB tanısı için sözel ve sözel olmayan beceriler arasında bir fark aranmaz; GDB, dikkat eksikliği ve hiperaktivite gibi başka gelişimsel durumlarla birlikte görülebilir.^[2]

İngiltere'de okula başlayan 4–5 yaşındaki çocuklarla yapılan bir nüfus çalışmasında GDB sıklığı %7,58 bulunmuştur. Bu, 30 kişilik bir sınıfta okul başarısını etkileyecek düzeyde dil bozukluğu olan yaklaşık iki çocuk demektir.^[3]

• 4–6 yaşlarında konuşma sesi bozukluğu sıklığı tahminleri %2,1 ile %23 arasında değişir; 8 yaşındakilerin yaklaşık %3,6'sında sürer.^[4]
• Konuşma sesi bozukluğu olan çocukların yaklaşık %40'ında dil güçlüğü de bulunur.^[4]
• İngilizce konuşan çocuklarda ebeveynin değerlendirdiği anlaşılırlık 22 ayda %50, 37 ayda %75, 47 ayda %100'dür.^[4]
• Risk etkenleri: ailede öykü, erken doğum ya da düşük doğum ağırlığı, işitme kaybıyla birlikte süren orta kulak sıvısı.^[4]
• Süren konuşma sesi bozukluğu, ileride okuma-yazma güçlükleri ve akran zorbalığı gibi psikososyal etkilerle ilişkilidir.^[4]

• Kekemeliğin başlama riski büyük ölçüde 5 yaşına kadar geçer: başlangıçların %85'i 42 aya, %95'i 48 aya kadar olur.^[5]
• Okul öncesi çocuklarda yaşam boyu görülme sıklığı yaklaşık %8'dir.^[5]
• Okul öncesinde başlayan kekemelikte kendiliğinden düzelme oranları %68 ile %96 arasında bildirilmiştir; düzelme çoğunlukla başlangıçtan sonraki 3–4 yıl içinde olur.^[5]
• Başlangıçta erkek ve kız çocuklar arasındaki fark küçüktür; yetişkinlikte oran 4'e 1 ya da daha fazladır.^[5]

Selektif mutizmde çocuk, konuşmanın beklendiği belirli ortamlarda (örneğin okulda) tutarlı biçimde konuşmaz, başka ortamlarda ise konuşur. Bu durum okul başarısını ya da sosyal iletişimi etkiler, en az bir ay sürer ve okulun ilk ayıyla sınırlı değildir. Çocuğun dili bilmemesi ya da o dilde rahat olmamasıyla açıklanmaz; bu, iki dilli aileler için önemlidir.^[6]

Sıklığı çoğunlukla %0,2–1,6 olarak tahmin edilir. Genellikle 3–6 yaşlarında başlar ve çoğu zaman okula başlayınca fark edilir. Dil ve konuşma terapistleri, çok disiplinli ekibin bir parçası olarak çalışır.^[6]

Disleksi, kelimeleri yavaş ve hatalı tanıma ile belirgin, nörogelişimsel bir okuma bozukluğudur. İncelenen bütün kültürlerde bildirilmiştir; en güçlü açıklama sesbilgisel (fonolojik) işlemlemedeki güçlüklerdir.^[8]

• ABD'deki bir doğum kohortunda okuma bozukluğu, çocuk ve ergenlerin %5,3–11,8'ini etkilemiştir.^[7]
• Konuşma dilinde güçlük yaşayan çocuklar çoğu zaman okuma-yazmayı öğrenmekte de zorlanır; tersi de geçerlidir. Dil güçlüğü olan çocukların %25'inden fazlası anaokulu sonunda zayıf okuyucudur.^[7]
• Okul öncesinde risk altındaki çocuklar çoğunlukla ses farkındalığı ve harf-ses eşleştirmede zorlanır.^[7]
• Dil ve konuşma terapistlerinin, disleksi dahil okuma-yazma bozukluklarının taranması, değerlendirilmesi ve terapisinde doğrudan rolü vardır.^[7]

• Olası işaretler: 9 aya kadar adına tepki vermeme, 12 aya kadar çok az jest kullanma, 15 aya kadar ilgisini paylaşmama, 18 aya kadar ilginç bir şeyi göstermek için işaret etmeme.^[11]
• Kelime ya da cümleleri tekrar tekrar söyleme (ekolali).^[11]

0–8 yaş arası 6.240 çocuğu kapsayan bir meta-analizde, yalnızca randomize çalışmalar ele alındığında gelişimsel ve doğal ortamda uygulanan gelişimsel-davranışçı yaklaşımlar anlamlı etki göstermeye devam etmiştir; çalışma kalitesi hesaba katıldığında kanıtlar zayıflamaktadır. Dil üzerindeki etkileri inceleyen devam analizinde küçük ama anlamlı bir genel etki bulunmuş, etki ifade dilinde daha büyük, uzmanın ya da uzman ve ailenin birlikte uyguladığı programlarda yalnızca ailenin uyguladıklarına göre daha iyi olmuştur.^{[9, 10]}

Gelişimsel dil bozukluğu, konuşma sesi ve motor konuşma bozuklukları (K-SLP, DTTC), kekemelik (Kızılboğa Modeli, okul çağı kekemeliği), selektif mutizm, disleksi ve otizmde sosyal iletişim (Floortime, NLA) alanlarında aldığım eğitimlerle, çocuğa ve aileye uygun bir plan hazırlıyorum. Ayrıntılar Hakkımda ekranında.