Yetişkinlikte kekemelik
Kekemelik çoğunlukla 2–6 yaşları arasında başlar. Çocukluktaki kekemeliğin önemli bir bölümü düzelirken, yaklaşık dörtte birinde yaşam boyu sürebilir. Topluluk önünde ya da telefonda konuşmak kekemeliği artırabilir.[1]
Daha iyi tasarlanmış çalışmalar, kekemeliği olan yetişkinlerde sosyal kaygı bozukluğunun sık görüldüğünü gösteriyor; değerlendirme ve terapide dil ve konuşma terapistleriyle psikologların birlikte çalışması öneriliyor.[3]
Kekemeliği olan 32 yetişkinle yapılan randomize bir çalışmada, konuşma çalışmasına eklenen bilişsel davranışçı terapi (BDT), 12. ayda sosyal kaygıyı ve kaçınmayı belirgin biçimde azaltmış, ancak akıcılığı tek başına değiştirmemiştir. Yani konuşma çalışması ve kaygı çalışması farklı sorunları ele alır ve birbirini tamamlar.[2]
Kekemeliğin bir “tedavisi” ya da onaylanmış bir ilacı yoktur; birçok terapi konuşmaya dair kaygıyı da ele alır. Kendine yardım grupları kaynak ve destek sunar.[1]
Ses bozuklukları
Ses kısıklığı (disfoni), insanların neredeyse üçte birini yaşamının bir döneminde etkiler. Neden tedavi edilebilir olduğunda ses terapisi güçlü biçimde önerilir; ses terapisine başlamadan önce gırtlağın muayene edilmesi gerekir.[4]
Sesini meslek olarak kullananlar daha fazla risk altındadır: ABD'de yapılan bir çalışmada öğretmenlerin %57,7'si yaşamlarının bir döneminde ses sorunu yaşadığını bildirmiştir (öğretmen olmayanlarda %28,8).[5]
Gırtlak muayene edilmeden, yalnızca ses kısıklığı için rutin olarak antibiyotik, kortizon ya da reflü ilacı kullanılması önerilmez.[4]
Ne zaman başvurmalı?
Sesinizi korumak için
- Bol su için; kafein ve alkolü suyla dengeleyin. Gün içinde sesinize mola verin.[6]
- Sigara içmeyin ve sigara dumanından uzak durun; alkol ya da tahriş edici kimyasal içeren gargaralardan kaçının.[6]
- Bağırmaktan ve fısıldamaktan, gürültülü ortamlarda konuşmaktan kaçının; gerekiyorsa mikrofon kullanın.[6]
- Hastayken sesinizi dinlendirin; sesinizi derin nefesle destekleyin.[6]
Terapide neler yapıyoruz?
Ergen ve yetişkin kekemeliğinde bilişsel davranışçı yaklaşım ve exposure, ses bozukluklarında klinik vokoloji (DoctorVox) ve ses terapisi uygulamaları, ayrıca diksiyon alanlarında aldığım eğitimlerden yararlanıyorum. Ayrıntılar Hakkımda ekranında.
Aklınıza takılan bir şey mi var?
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı koymaz. Kişiye özel değerlendirme için görüşelim.
Kaynaklar
- 1.National Institute on Deafness and Other Communication Disorders (NIDCD). Stuttering (2017). www.nidcd.nih.gov/health/stuttering
- 2.Menzies RG, O'Brian S, Onslow M, Packman A, St Clare T, Block S. (2008). An experimental clinical trial of a cognitive-behavior therapy package for chronic stuttering. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 51(6), 1451–1464. doi.org/10.1044/1092-4388(2008/07-0070)
- 3.Iverach L, Rapee RM. (2014). Social anxiety disorder and stuttering: current status and future directions. Journal of Fluency Disorders, 40, 69–82. doi.org/10.1016/j.jfludis.2013.08.003
- 4.Stachler RJ, Francis DO, Schwartz SR, ve ark. (2018). Clinical Practice Guideline: Hoarseness (Dysphonia) (Update). Otolaryngology–Head and Neck Surgery, 158(1_suppl), S1–S42. doi.org/10.1177/0194599817751030
- 5.Roy N, Merrill RM, Thibeault S, Parsa RA, Gray SD, Smith EM. (2004). Prevalence of voice disorders in teachers and the general population. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 47(2), 281–293. doi.org/10.1044/1092-4388(2004/023)
- 6.NIDCD. Taking Care of Your Voice (2025). www.nidcd.nih.gov/health/taking-care-your-voice